12 ఏళ్ల మోదీనామిక్స్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో భారీ మార్పులు

వృద్ధి పెరిగినా.. సవాలుగా ఉపాధి.

2014లో మోదీ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చినప్పుడు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ అధిక ద్రవ్యోల్బణం, బ్యాంకుల మొండి బకాయిలు, మౌలిక వసతుల లోపాలు వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొంది. 12 ఏళ్లలో పరిస్థితిలో గణనీయమైన మార్పులు కనిపించాయి. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిమాణం సుమారు 2 ట్రిలియన్ డాలర్ల నుంచి 4 ట్రిలియన్ డాలర్లకు పైగా చేరింది. రహదారులు, రైల్వేలు, విమానాశ్రయాలు, మెట్రో వ్యవస్థలపై ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు భారీగా పెరిగాయి. క్యాపిటల్ ఎక్స్‌పెండిచర్‌కు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం మోదీ ఆర్థిక విధానంలో కీలక అంశంగా మారింది. 2017లో జీఎస్టీ అమలు ద్వారా పరోక్ష పన్నుల వ్యవస్థలో పెద్ద మార్పు వచ్చింది. ప్రారంభంలో సాంకేతిక సమస్యలు, నిబంధనల మార్పులతో ఇబ్బందులు ఎదురైనా, కాలక్రమంలో జీఎస్టీ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను మరింత అధికారిక వ్యవస్థ వైపు తీసుకెళ్లింది.

డిజిటల్ ఇండియా నుంచి సంక్షేమం వరకు

జన్‌ధన్–ఆధార్–మొబైల్ (జేఏఎం), యూపీఐ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో కొత్త మార్గాన్ని తెరిచాయి. చిన్న వ్యాపారి నుంచి వీధి వ్యాపారి వరకు QR కోడ్ ద్వారా చెల్లింపులు స్వీకరించే స్థాయికి డిజిటల్ చెల్లింపులు చేరాయి. ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల నగదు నేరుగా లబ్ధిదారుల బ్యాంకు ఖాతాల్లోకి వెళ్లే విధానం విస్తరించింది. ఉచిత ఆహారం, ఇళ్లు, వంటగ్యాస్, బ్యాంకు ఖాతాలు వంటి సంక్షేమ కార్యక్రమాలు కూడా ఆర్థిక విధానంలో భాగమయ్యాయి. మరోవైపు మేక్ ఇన్ ఇండియా తయారీ రంగాన్ని బలోపేతం చేయాలన్న లక్ష్యంతో ముందుకు సాగాయి. ఎలక్ట్రానిక్స్, మొబైల్ ఫోన్లు, సెమీకండక్టర్లు, ఫార్మా, ఆటోమొబైల్ రంగాలపై దృష్టి పెరిగింది. స్టార్టప్ ఇండియా ద్వారా వ్యాపార అవకాశాలు విస్తరించాయి. బ్యాంకింగ్ రంగంలో మొండి బకాయిల పరిష్కారానికి ఇన్‌సాల్వెన్సీ అండ్ బ్యాంక్రప్ట్సీ కోడ్ కీలక మార్పుగా నిలిచింది.

వృద్ధికి మించి ఉపాధే అసలు పరీక్ష

అయితే జీడీపీ పెరుగుదల మాత్రమే ఆర్థిక విజయానికి పూర్తి కొలమానం కాదు. ప్రపంచ బ్యాంక్, ఐఎంఎఫ్ విశ్లేషణల్లో ఉపాధి సృష్టి భారతదేశానికి కీలక సవాలుగా ప్రస్తావించబడింది. వ్యవసాయం దేశ జీడీపీలో తక్కువ వాటా కలిగి ఉన్నా, భారీ సంఖ్యలో ప్రజలకు ఉపాధి కల్పిస్తోంది. తయారీ రంగం విస్తరించినా, పెద్ద స్థాయిలో ఉద్యోగాలను సృష్టించే సామర్థ్యం ఇంకా కీలక ప్రశ్నగానే ఉంది. ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు పెరిగిన నేపథ్యంలో ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు, నాణ్యమైన ఉద్యోగాలు, సమానమైన ఆదాయ వృద్ధి తదుపరి దశలో ప్రధాన అంశాలుగా మారనున్నాయి. అందుకే మోదీనామిక్స్‌ను కేవలం పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా కాకుండా మౌలిక వసతులు, డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, సంక్షేమం, తయారీ, అధికారికీకరణ వంటి అనేక మార్పుల సమాహారంగా చూడాల్సి ఉంటుంది. వచ్చే దశలో ఈ పునాదులు ఎంత మేరకు ఉపాధి ఆధారిత, విస్తృత ప్రయోజనాల వృద్ధిని అందిస్తాయన్నదే అసలు పరీక్ష.