ఫుట్‌పాత్‌పై నడక పౌరుల ప్రాథమిక హక్కు – సుప్రీంకోర్టు చారిత్రాత్మక తీర్పు

ప్రతిరోజూ లక్షలాది మంది ఉద్యోగాలకు, పాఠశాలలకు, ఆసుపత్రులకు, మార్కెట్లకు కాలినడకనే వెళ్తుంటారు. కానీ రోడ్లపై వారికి భద్రత కల్పించడం కంటే వాహనాలకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం దక్కుతున్న పరిస్థితి ఎన్నో ప్రాణాలను బలితీసుకుంటోంది. ఫుట్‌పాత్ లేక రోడ్డుపైనే నడవాల్సి వస్తున్న సాధారణ ప్రజల బాధను గుర్తించిన సుప్రీంకోర్టు, కాలినడకన నడవడం కేవలం అవసరం మాత్రమే కాదని, అది ప్రతి పౌరుడి ప్రాథమిక హక్కు అని స్పష్టం చేసింది. ఐదేళ్ల చిన్నారి ప్రాణం కోల్పోయిన విషాద ఘటనతో వెలుగులోకి వచ్చిన ఈ అంశంపై కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు, నగరాల అభివృద్ధి మనుషుల కోసం ఉండాలే గానీ వాహనాల కోసం మాత్రమే కాదనే కీలక సందేశాన్ని దేశానికి అందించింది.

రోడ్డుపై నడిచే పౌరుల భద్రతకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు ఒక చారిత్రాత్మక తీర్పు ఇచ్చింది. ఫుట్‌పాత్‌లపై సురక్షితంగా నడిచే స్వేచ్ఛను పౌరుల ప్రాథమిక హక్కుగా అత్యున్నత న్యాయస్థానం ప్రకటించింది. వాహనాల రాకపోకల కంటే కాలినడకన వెళ్లేవారి హక్కులకే మొదటి ప్రాధాన్యత ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది. జస్టిస్ పి.ఎస్. నరసింహ ఈ తీర్పును వెలువరించారు. రోడ్లు ఉన్న ప్రతిచోటా నడిచేవారి కోసం ప్రత్యేకంగా ఫుట్‌పాత్‌లను నిర్మించడం, వాటిని చక్కగా నిర్వహించడం అధికారుల బాధ్యత అని కోర్టు తేల్చి చెప్పింది.

ఒక చిన్నారి మరణం తెచ్చిన మార్పు
ఒక ఐదేళ్ల బాలుడి మరణం నేపథ్యంలో ఈ కేసు విచారణకు వచ్చింది. ఆ చిన్నారి తన తండ్రితో కలిసి పాఠశాలకు వెళ్తుండగా ఒక ట్రక్కు కింద పడి ప్రాణాలు కోల్పోయాడు. ఈ ఘోర ప్రమాదంపై కోర్టు తీవ్ర విచారం వ్యక్తం చేసింది. సురక్షితంగా, ఎలాంటి భయం లేకుండా నడవడం అనేది మానవ జీవితంతో ముడిపడి ఉన్న అత్యంత ప్రాథమికమైన హక్కు అని న్యాయమూర్తి అభిప్రాయపడ్డారు. దేశ భూభాగంలో పౌరులు స్వేచ్ఛగా తిరిగే హక్కును రాజ్యాంగం కల్పించిందని ఈ సందర్భంగా గుర్తుచేశారు. బాధిత తండ్రికి 11 లక్షల రూపాయల పైగా పరిహారం అందించాలని ఆదేశించింది.

వాహనాల ఆధిపత్యంపై కోర్టు ఆగ్రహం
ఆధునిక కాలంలో పట్టణీకరణ, ఆర్థిక వృద్ధి కారణంగా నడక ప్రాధాన్యతను కోల్పోయిందని సుప్రీంకోర్టు ఆవేదన వ్యక్తం చేసింది. ప్రభుత్వాలు కేవలం పెద్ద పెద్ద రహదారులు, ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేల నిర్మాణానికే ప్రాధాన్యత ఇస్తూ కాలినడకన వెళ్లేవారిని నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నాయని విమర్శించింది. ప్రారంభంలో వాహనాలు కేవలం ధనికులకే పరిమితం కావడంతో ఒక రకమైన అహంకారం పెరిగింది. ఇప్పుడు రోడ్లన్నీ వాహనాలతో నిండిపోయి నడిచేవారిని ఒక సమస్యగా చూసే పరిస్థితి వచ్చిందని న్యాయస్థానం మండిపడింది. దీనికి ఇకనైనా అడ్డుకట్ట పడాలని స్పష్టం చేసింది.

స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో నడక పాత్ర
భారతదేశ చరిత్రలో, సంస్కృతిలో, రాజకీయాల్లో నడకకు ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉందని జస్టిస్ నరసింహ పేర్కొన్నారు. మన దేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో, అనేక సామాజిక సంస్కరణల్లో కాలినడకన సాగిన యాత్రలు ప్రజలను ఉత్తేజపరిచాయి. పేదవారికి ఇది ఒక పోరాటం, కొందరికి ఇది ధ్యానం, మరికొందరికి సామాజిక చైతన్యానికి ఒక వ్యూహం. అందువల్ల నడక అనేది రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 19 ప్రకారం భావప్రకటన, సమకూడే హక్కులతో ముడిపడి ఉందని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. సాధారణ స్థలాలు కేవలం వాహనాలకే సొంతం కాకూడదని చెప్పింది.

కొత్త చట్టం కోసం ఆదేశాలు
ప్రస్తుత మోటారు వాహనాల చట్టం కేవలం వాహనాల గురించే మాట్లాడుతుందని, మనుషుల ప్రయోజనాలను పట్టించుకోవడం లేదని సుప్రీంకోర్టు విమర్శించింది. అందువల్ల నడిచే హక్కును రక్షించడానికి ఒక కొత్త చట్టాన్ని తీసుకురావాలని కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సూచించింది. ఈ హక్కును పర్యవేక్షించడానికి ఒక ప్రత్యేక నియంత్రణ సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలని కోరింది. ఈ తీర్పు ప్రతులను కేంద్ర పట్టణాభివృద్ధి, గ్రామీణాభివృద్ధి, రవాణా శాఖలతో పాటు లా కమిషన్‌కు పంపాలని రిజిస్ట్రీని ఆదేశించింది.

#SupremeCourt #RightToWalk #FootpathRights #PedestrianRights #RoadSafety #FundamentalRights #India #SupremeCourtVerdict #WalkingRights #PublicSafety #UrbanDevelopment #RoadInfrastructure #ConstitutionOfIndia #Article19 #PedestrianSafety #HumanRights #TrafficSafety #CityPlanning #InfrastructureDevelopment #PublicSpaces #ChildAccident #CompensationCase #LegalNews #IndiaNews #BreakingNews #TransportPolicy #UrbanPlanning #SafeStreets #CitizenRights #CourtJudgment