పారిపోయే ప్రేమను ఆపగలరా?

ప్రేమించి పారిపోతే పోక్సోనా?
అమలుపై న్యాయస్థానం కీలక ప్రశ్నలు
దుర్వినియోగంపై సుప్రీం కోర్టు వార్నింగ్

పోక్సో చట్టం అమలుపై సుప్రీంకోర్టు మరోసారి కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. యుక్తవయసులో ప్రేమించుకుని ఇంటి నుంచి వెళ్లిపోయే అబ్బాయి, అమ్మాయిల ప్రతి ఘటనను పోక్సో కేసుగా పరిగణించడం ఎంతవరకు సమంజసమని ప్రశ్నించింది. కుటుంబ పరువు పేరుతో తల్లిదండ్రులు ఈ చట్టాన్ని దుర్వినియోగం చేస్తున్న సందర్భాలు పెరుగుతున్నాయని ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. 15 నుంచి 18 ఏళ్ల వయసు భావోద్వేగాలు, ఆకర్షణలు సహజంగా ఉండే సున్నితమైన దశ అని పేర్కొంది. అలాంటి సందర్భాల్లో పరస్పర అంగీకారంతో ఏర్పడిన సంబంధాలను కూడా లైంగిక నేరాలుగా చూడటం చట్టం అసలు ఉద్దేశాన్ని దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉందని అభిప్రాయపడింది. యుక్తవయసు పిల్లల హక్కులు, భద్రత, సామాజిక వాస్తవాల మధ్య సమతుల్యత అవసరమని స్పష్టం చేసింది. పోక్సో చట్టం పిల్లలను రక్షించేందుకు రూపొందించిందే తప్ప కుటుంబ గౌరవాన్ని కాపాడేందుకు ఉపయోగించే ఆయుధం కాదనే సందేశాన్ని సుప్రీంకోర్టు తన వ్యాఖ్యల ద్వారా స్పష్టంగా తెలియజేసింది.


యుక్తవయసులో ప్రేమించుకుని ఇంటి నుంచి వెళ్లిపోయే అబ్బాయి, అమ్మాయిలను ప్రభుత్వం ఎలా ఆపగలదని సుప్రీంకోర్టు కీలక ప్రశ్న లేవనెత్తింది. అలాంటి ప్రతి వ్యవహారాన్ని పోక్సో చట్టం కింద నేరంగా పరిగణించడం ఎంతవరకు సమంజసమని వ్యాఖ్యానించింది. పిల్లలను లైంగిక దాడులు, లైంగిక దోపిడీ నుంచి రక్షించేందుకు రూపొందించిన పోక్సో చట్టాన్ని కుటుంబ గౌరవం పేరుతో కొందరు దుర్వినియోగం చేస్తున్నారని ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. జస్టిస్ బీవీ నాగరత్న, జస్టిస్ ఆర్. మహదేవన్ ధర్మాసనం ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది.

15 నుంచి 18 ఏళ్లు సున్నితమైన దశ

15 నుంచి 18 ఏళ్ల మధ్య వయసు అత్యంత సున్నితమైన దశ అని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది. ఈ వయసులో యువతలో భావోద్వేగాలు, ఆకర్షణలు, సంబంధాలపై ఆసక్తి సహజంగా ఉంటుందని అభిప్రాయపడింది. అలాంటి పరిస్థితుల్లో పరస్పర అంగీకారంతో ఏర్పడిన ప్రతి సంబంధాన్ని పోక్సో కేసుగా చూడటం సరైన విధానం కాదని సూచించింది. తల్లిదండ్రులు కుటుంబ పరువు పేరుతో క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేయించడం పెరుగుతోందని ధర్మాసనం వ్యాఖ్యానించింది. యుక్తవయసు పిల్లల గోప్యత హక్కులకు సంబంధించిన సుమోటో కేసు విచారణ సందర్భంగా ఈ అంశం చర్చకు వచ్చింది. గతంలో కలకత్తా హైకోర్టు ఇచ్చిన వివాదాస్పద తీర్పు తర్వాత సుప్రీంకోర్టు ఈ కేసును స్వయంగా విచారణకు తీసుకుంది. హైకోర్టు చేసిన వ్యాఖ్యలను ఇప్పటికే రద్దు చేసింది. విచారణ సందర్భంగా సీనియర్ న్యాయవాది మాధవి దివాన్ అసలు కేసు వివరాలను కోర్టుకు వివరించారు. మైనర్ బాలిక 25 ఏళ్ల వ్యక్తితో కలిసి వెళ్లి అతడితో జీవితం కొనసాగించిందని, వారికి బిడ్డ కూడా జన్మించిందని తెలిపారు. ప్రస్తుతం ఆ కుటుంబం ప్రశాంతంగా జీవిస్తోందని చెప్పారు.

పోక్సో కేసుల్లో వ్యవస్థ వైఫల్యం

ఈ కేసు సందర్భంగా నియమించిన కమిటీ సమర్పించిన నివేదికలో పోక్సో అమలులో అనేక లోపాలు బయటపడ్డాయని మాధవి దివాన్ వెల్లడించారు. చట్టం కింద బాధితులకు పునరావాసం కల్పించే నిబంధనలు ఉన్నప్పటికీ అమలులో లోపాలు ఉన్నాయని వివరించారు. 17, 18 ఏళ్ల యువకులు పరస్పర అంగీకారంతో ఉన్న సంబంధాల కారణంగా జైలుకు వెళ్లే పరిస్థితులు ఎదురవుతున్నాయని చెప్పారు. దీనిపై చిన్న వయసు నుంచే అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలని సూచించారు. ఈ అంశంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా పలు సూచనలు సమర్పించింది. ఆరో తరగతి నుంచే దశలవారీగా పోక్సో చట్టంపై అవగాహన కల్పించాలని ప్రతిపాదించింది. యుక్తవయసు విద్యకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని సూచించింది. పోక్సో కేసుల పర్యవేక్షణకు ప్రత్యేక డ్యాష్‌బోర్డు ఏర్పాటు చేయాలని కూడా అభిప్రాయాలు వ్యక్తమయ్యాయి. అయితే ఈ బాధ్యతను కేంద్రం కాకుండా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, హైకోర్టులే సమర్థంగా నిర్వహించగలవని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.

జూలై 17న తదుపరి విచారణ

2012లో సమ్మతి వయసును 16 నుంచి 18 సంవత్సరాలకు పెంచిన తర్వాత మాత్రమే ఇలాంటి సమస్యలు ప్రారంభం కాలేదని ధర్మాసనం పేర్కొంది. గతంలో కూడా బాల్య వివాహాలు, యుక్తవయసు సంబంధాలు ఉండేవని గుర్తు చేసింది. చట్టం అమలు వాస్తవ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఉండాలని సూచించింది. పిల్లల రక్షణతో పాటు యుక్తవయసు పిల్లల హక్కులు, సామాజిక వాస్తవాలను కూడా సమతుల్యంగా పరిగణించాల్సిన అవసరం ఉందని అభిప్రాయపడింది. ఈ కేసు తదుపరి విచారణను జూలై 17కు వాయిదా వేసింది.

చట్టం రక్షణకే.. దుర్వినియోగానికి కాదు

పిల్లలను లైంగిక దాడులు, దోపిడీ నుంచి కాపాడటమే పోక్సో చట్టం అసలు లక్ష్యం. పరస్పర అంగీకారంతో ఉన్న యుక్తవయసు సంబంధాలను ప్రతి సందర్భంలోనూ నేరంగా చూడడం చట్టం ఉద్దేశాన్ని దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉందని న్యాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు. అదే సమయంలో మైనర్ల భద్రత విషయంలో ఎలాంటి రాజీ ఉండకూడదని కూడా స్పష్టం చేస్తున్నారు. కుటుంబ గౌరవం పేరుతో తప్పుడు కేసులు నమోదు చేయడం చట్ట దుర్వినియోగంగా మారే అవకాశం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు. తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు, సమాజం యుక్తవయసు పిల్లలకు సరైన అవగాహన కల్పించాలని సూచిస్తున్నారు. పోక్సో చట్టాన్ని రక్షణ కవచంగా ఉపయోగించాలి తప్ప, వ్యక్తిగత విభేదాలు తీర్చుకునే ఆయుధంగా మార్చకూడదనే సందేశం సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యల ద్వారా స్పష్టంగా వినిపించింది.