ఒక వ్యక్తి ఆకలి దీక్ష దేశ రాజకీయాలను కదిలించగలదా? ప్రభుత్వాన్ని చర్చల బల్లపైకి తీసుకురాగలదా? సోనం వాంగ్చుక్ నిరాహార దీక్ష అదే నిరూపించింది. విద్యా వ్యవస్థలో సంస్కరణలు, పేపర్ లీక్లపై కఠిన చర్యలు, విద్యార్థులకు న్యాయం కోరుతూ ఆయన చేపట్టిన 26 రోజుల దీక్ష చివరకు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని స్పందించేలా చేసింది. సుదీర్ఘ చర్చల తర్వాత శాంతియుత నిరసనకారులపై కేసులు నమోదు చేయబోమన్న హామీతో పాటు పలు కీలక అంశాలపై సానుకూల నిర్ణయాలు రావడంతో వాంగ్చుక్ తన దీక్షను విరమించారు. గురుగ్రామ్లోని మెదాంతా ఆస్పత్రిలో కేంద్ర మంత్రులు జేపీ నడ్డా, జితేంద్ర సింగ్ సమక్షంలో ఆయన ఉపవాసం ముగించారు. ఈ పరిణామం దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీసింది. ఒక వ్యక్తి సంకల్పం లక్షలాది మంది విద్యార్థుల సమస్యలను జాతీయ స్థాయిలో చర్చించే అంశంగా మార్చిందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది. అయితే ఇది పోరాటానికి ముగింపు కాదని, ఇచ్చిన హామీలు అమలయ్యే వరకు ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండాలని సోనం వాంగ్చుక్ స్పష్టం చేశారు.
దీర్ఘ చర్చల తర్వాత నిర్ణయం
సామాజిక కార్యకర్త సోనం వాంగ్చుక్ తన 26 రోజుల నిరాహార దీక్షకు ముగింపు పలికారు. జూన్ 28 నుంచి ప్రారంభమైన ఆయన దీక్ష దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. గురుగ్రామ్లోని మెదాంతా ఆస్పత్రిలో కేంద్ర మంత్రులు జేపీ నడ్డా, జితేంద్ర సింగ్ సమక్షంలో ఆయన ఉపవాసాన్ని విరమించారు. భార్య గీతాంజలి ఆంగ్మో కూడా ఈ సందర్భంగా ఆయనతో పాటు ఉన్నారు. శాంతియుతంగా ఆందోళన చేసిన వారిపై ఎలాంటి చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోబోమన్న కేంద్ర హామీ తర్వాత ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు వాంగ్చుక్ వెల్లడించారు.
హింస నివారణే ప్రధాన కారణం
తన దీక్ష విరమణ ఒక్కసారిగా తీసుకున్న నిర్ణయం కాదని వాంగ్చుక్ చెప్పారు. పలు షరతులపై సుదీర్ఘ చర్చలు జరిగాయని వెల్లడించారు. దేశంలో హింసాత్మక పరిస్థితులు తలెత్తే అవకాశం ఉన్న నేపథ్యంలో బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించాలని భావించినట్లు తెలిపారు. తాను అంగీకరించిన షరతులపై త్వరలో పూర్తి వివరాలతో వీడియో విడుదల చేస్తానని చెప్పారు. ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండాలని, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ హింసకు అవకాశం ఇవ్వొద్దని పిలుపునిచ్చారు.
ప్రధాని మోదీ సందేశం
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ సోనం వాంగ్చుక్ ఆరోగ్యంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. వైద్యుల సూచనలు తప్పనిసరిగా పాటించాలని సూచించారు. వీలైనంత త్వరగా మునుపటి ఆరోగ్యాన్ని తిరిగి పొందాలని ఆకాంక్షించారు. ఆయన సంపూర్ణ ఆరోగ్యంతో ఉండాలని దేవుడిని ప్రార్థిస్తున్నట్లు పేర్కొన్నారు. ఈ సందేశం సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా ప్రచారం పొందింది.
ప్రభుత్వం ఇచ్చిన హామీలు
దీక్ష ముగింపు సందర్భంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం పలు కీలక హామీలు ప్రకటించింది. ఢిల్లీలోని జంతర్మంతర్ వద్ద శాంతియుతంగా నిరసన తెలిపిన వారిపై కేసులు నమోదు చేయకుండా సానుకూలంగా పరిశీలిస్తామని తెలిపింది. జూలై 20న పార్లమెంట్కు నిర్వహించిన మార్చ్లో పాల్గొన్న వారిపైనా చట్టపరమైన చర్యలు ఉండబోవని స్పష్టం చేసింది. పేపర్ లీక్ల నివారణకు విద్యా సంస్కరణలు తీసుకురావాలని పార్లమెంట్లో జరిగిన చర్చల ప్రకారం చర్యలు కొనసాగుతాయని తెలిపింది. ఇటీవల నీట్ పేపర్ లీక్ల కారణంగా ఆత్మహత్య చేసుకున్న విద్యార్థుల కుటుంబాలకు తగిన పరిహారం అంశాన్ని కూడా సానుకూలంగా పరిశీలిస్తున్నట్లు వెల్లడించింది.
పేపర్ లీక్లపై కేంద్ర చర్యలు
వాంగ్చుక్ దీక్ష కొనసాగుతున్న సమయంలోనే కేంద్ర ప్రభుత్వం పేపర్ లీక్లపై కీలక నిర్ణయాలు తీసుకుంది. విద్యాశాఖ కార్యదర్శిని బాధ్యతల నుంచి తప్పించింది. ఇలాంటి కేసుల విచారణ కోసం ప్రత్యేక ఫాస్ట్ట్రాక్ కోర్టులను ఏర్పాటు చేసింది. నిందితులపై కఠిన చర్యలు తీసుకుంటామని ప్రధాని మోదీ ఇప్పటికే స్పష్టం చేశారు. ఈ చర్యలు విద్యార్థుల్లో విశ్వాసం పెంచే దిశగా ఉన్నాయని పలువురు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
దీక్ష వెనుక లక్ష్యం
విద్యా వ్యవస్థలో సమూల సంస్కరణలు తీసుకురావాలన్న డిమాండ్తో సోనం వాంగ్చుక్ ఈ నిరాహార దీక్ష ప్రారంభించారు. పేపర్ లీక్లకు బాధ్యులపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని ఆయన పట్టుబట్టారు. జంతర్మంతర్ వద్ద నిరసన కొనసాగిస్తున్న సమయంలో ఆయనను పోలీసులు అక్కడి నుంచి తరలించారు. అనంతరం ఆస్పత్రిలో చేరినా ఉపవాసం కొనసాగించారు. ఆరోగ్య పరిస్థితి విషమించడంతో ఢిల్లీ హైకోర్టు అనుమతితో మెదాంతా ఆస్పత్రికి తరలించారు. ఈ 26 రోజుల దీక్షలో ఆయన సుమారు 11 కిలోల బరువు కోల్పోయినట్లు వైద్యులు వెల్లడించారు. గతంలో కూడా లడఖ్ హక్కులు, సహజ వనరుల పరిరక్షణ కోసం పలు సార్లు దీర్ఘకాల నిరాహార దీక్షలు చేపట్టి దేశ దృష్టిని ఆకర్షించిన విషయం తెలిసిందే.
