భారతదేశంలో ఎండ తీవ్రత, భూ ఉపరితల ఓజోన్ వాయువు కలిసి సామాన్య ప్రజల ప్రాణాల మీదకు తెస్తున్నాయి. ఈ రెండు ప్రతికూల కారణాల వల్ల దేశంలో గుండె జబ్బులు, శ్వాసకోశ సమస్యలతో చనిపోయే వారి సంఖ్య వేగంగా పెరుగుతోందని ఒక తాజా అధ్యయనం వెల్లడించింది. ఎండలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు వాతావరణంలో ఓజోన్ స్థాయిలు ప్రమాదకరంగా మారుతూ మనుషుల ఊపిరితిత్తులు, గుండెపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
దిగ్భ్రాంతి కలిగిస్తున్న మరణాల గణాంకాలు
శాస్త్రవేత్తల అంచనా ప్రకారం 2024 వేసవిలో తీవ్రమైన ఎండలు ఉన్న రోజుల్లో ఓజోన్ ప్రభావం వల్ల సుమారు 26,500 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. సాధారణ రోజులతో పోలిస్తే హీట్వేవ్స్ సమయంలో అదనంగా 830 మరణాలు సంభవించాయి. ఇందులో 490 మంది గుండె జబ్బులతో, 342 మంది తీవ్రమైన శ్వాసకోశ వ్యాధి (సీఓపీడీ) కారణంగా మరణించారు. ఐఐటీ ఖరగ్పూర్, కేరళ విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకులు ఈ విస్మయపరిచే వివరాలను వెల్లడించారు.
రసాయన చర్యల వల్ల ఓజోన్ ముప్పు
భూమిపై ఉండే ఓజోన్ వాయువు నేరుగా వాతావరణంలోకి విడుదల కాదు. సూర్యరశ్మి, నైట్రోజన్ డయాక్సైడ్ వంటి ఇతర కాలుష్య కారకాల మధ్య జరిగే రసాయన చర్యల వల్ల ఇది ఏర్పడుతుంది. ఎండ తీవ్రత పెరిగినప్పుడు ఈ ప్రక్రియ మరింత వేగవంతం అవుతుంది. ఉత్తర భారతదేశంలో ఎండల సమయంలో ఓజోన్ స్థాయిలు 85 నుండి 110 మైక్రోగ్రాములుగా నమోదవుతున్నాయి. ఇది ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నిర్దేశించిన 70 మైక్రోగ్రాముల సురక్షిత పరిమితి కంటే చాలా ఎక్కువ.
ఇరవై ఏళ్ల కాలంలో పెరిగిన విపత్తు
పరిశోధకులు 2004 నుండి 2024 వరకు గత ఇరవై ఏళ్ల వాతావరణ రికార్డులను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించారు. ఈ సుదీర్ఘ కాలంలో 2010, 2016, 2019, 2024 సంవత్సరాలలో ఎండ తీవ్రత అత్యధికంగా ఉన్నట్లు గుర్తించారు. పశ్చిమ హిమాలయ ప్రాంతాలలో ఓజోన్ స్థాయిలు రికార్డు స్థాయిలో పెరిగాయి. నిరంతరం పెరుగుతున్న ఈ పర్యావరణ ముప్పును అరికట్టడానికి తక్షణమే కొత్త వాతావరణ విధానాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
