సిబల్ పిటిషన్: విలీన నిబంధనపై ప్రశ్నలు
ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టంలోని విలీన నిబంధనపై రాజ్యసభ సభ్యుడు, సీనియర్ న్యాయవాది కపిల్ సిబల్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్ను సుప్రీంకోర్టు విచారణకు స్వీకరించింది. ఈ అంశంపై కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని స్పందించాలని అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఆదేశించింది. రాజ్యాంగంలోని పదో షెడ్యూల్లో ఉన్న విలీన మినహాయింపు నిబంధన అమలుపై సిబల్ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. జస్టిస్ పి.ఎస్. నరసింహ, జస్టిస్ అలోక్ అరాధే ధర్మాసనం ఈ పిటిషన్ను పరిశీలించింది.
రెండొంతుల ఎమ్మెల్యేలతో పార్టీ విలీనమేనా?
పదో షెడ్యూల్లోని నాలుగో పేరా ప్రకారం శాసనసభా పక్షంలోని రెండొంతుల మంది సభ్యులు అంగీకరిస్తే విలీనం జరిగినట్లుగా పరిగణించే విధానాన్ని సిబల్ సవాలు చేశారు. అసలు రాజకీయ పార్టీ అధికారికంగా విలీన నిర్ణయం తీసుకోకపోయినా, కేవలం శాసనసభా పక్షం ఆధారంగా విలీనంగా గుర్తించడం రాజ్యాంగ స్ఫూర్తికి విరుద్ధమని ఆయన వాదించారు. పార్టీ నాయకత్వం ఆమోదం లేకుండా విలీనాన్ని చట్టబద్ధంగా గుర్తించడం ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రమాదకరమని పేర్కొన్నారు. ఈ నిబంధన వల్ల ఎన్నికల్లో వచ్చిన ప్రజా తీర్పే పూర్తిగా మారిపోతుందని కపిల్ సిబల్ ధర్మాసనం దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. మెజారిటీ పార్టీ మైనారిటీగా మారే అవకాశం ఉంటుందని, మైనారిటీ పార్టీ మెజారిటీగా మారే పరిస్థితులు ఏర్పడతాయని తెలిపారు. ఇది దేశ రాజకీయ వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని, ప్రజలు ఇచ్చిన తీర్పును మధ్యలోనే మార్చేసే అవకాశం కల్పిస్తుందని ఆయన వాదించారు.
పార్లమెంట్ పరిధిలోని అంశమన్న ధర్మాసనం
ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టంలో విలీన మినహాయింపు నిజమైన సిద్ధాంతపరమైన విలీనాలకు మాత్రమే వర్తించాలని రాజ్యాంగ నిర్మాతలు ఉద్దేశించారని పిటిషన్ పేర్కొంది. అవకాశవాద రాజకీయాలకు ఈ నిబంధనను ఉపయోగించడం సరైనది కాదని సిబల్ అభిప్రాయపడ్డారు. నాలుగో పేరాలోని మొదటి ఉపనిబంధన, రెండో ఉపనిబంధనలను విడివిడిగా కాకుండా కలిపి చదవాలని ఆయన సూచించారు. లేదంటే మొత్తం ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టమే నిర్వీర్యమవుతుందని హెచ్చరించారు. విచారణ సందర్భంగా ధర్మాసనం కూడా కొన్ని కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. ఫిరాయింపుల చట్టంలో లోపాలు ఉంటే వాటిని సరిదిద్దే బాధ్యత ప్రధానంగా పార్లమెంట్దేనని అభిప్రాయపడింది. ఇలాంటి అంశాలు శాసనసభల్లో చర్చించాల్సినవని జస్టిస్ నరసింహ వ్యాఖ్యానించారు. అయినప్పటికీ పిటిషన్లో లేవనెత్తిన రాజ్యాంగపరమైన ప్రశ్నలను పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని భావించి కేంద్రానికి నోటీసులు జారీ చేశారు.
గోవా ఉదంతాన్ని ప్రస్తావించిన సిబల్
2022లో గోవాలో జరిగిన రాజకీయ పరిణామాలను కూడా కపిల్ సిబల్ ఉదాహరణగా ప్రస్తావించారు. కాంగ్రెస్కు చెందిన 10 మంది ఎమ్మెల్యేలలో ఎనిమిది మంది బీజేపీలో చేరి రెండొంతుల మద్దతుతో విలీనం జరిగిందని ప్రకటించారు. ఆ చర్యను బాంబే హైకోర్టు చెల్లుబాటుగా గుర్తించింది. దీనిపై కాంగ్రెస్ నేత గిరీష్ చోడంకర్ సుప్రీంకోర్టులో వేరు పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. ఆ కేసు కూడా ప్రస్తుతం పెండింగ్లో ఉంది. ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టంలో విలీన నిబంధనపై సుప్రీంకోర్టు చేపట్టిన ఈ విచారణ దేశ రాజకీయాల్లో కీలకంగా మారింది. ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న నిబంధన కొనసాగుతుందా, లేక దానికి కొత్త అర్థం చెప్పబడుతుందా అన్న అంశంపై అన్ని రాజకీయ పార్టీలు ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నాయి. ఈ కేసులో వెలువడే తీర్పు భవిష్యత్తులో పార్టీ ఫిరాయింపులు, ప్రభుత్వాల స్థిరత్వం, ప్రజా తీర్పు పరిరక్షణపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపే అవకాశముందని న్యాయ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
#AntiDefectionLaw #SupremeCourt #KapilSibal #TenthSchedule #MergerProvision #ConstitutionOfIndia #Centre #IndianPolitics #DefectionLaw #Parliament #GoaPolitics #LegalNews #Constitution #PoliticalReforms #IndiaNews
