పాస్పోర్ట్కు పౌరసత్వానికి లింకు లేదు
భారతీయ పాస్పోర్ట్ అనేది కేవలం అంతర్జాతీయ ప్రయాణాల కోసం ఉపయోగించే ఒక గుర్తింపు పత్రం మాత్రమేనని, దానిని పౌరసత్వానికి ఆధారంగా భావించకూడదని కేంద్ర విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టం చేసింది. దేశంలో పాస్పోర్ట్ పంపిణీ వ్యవస్థ, విదేశీ ప్రయాణాల సౌకర్యాల వృద్ధిపై జరిగిన ఒక ప్రత్యేక సమావేశంలో అధికారులు ఈ వివరాలను వెల్లడించారు. ప్రభుత్వ ప్రయోజనాల కోసం పాస్పోర్ట్ను పౌరసత్వ పత్రంగా భావించే విషయంలో ప్రజల్లో ఉన్న గందరగోళాన్ని తొలగించేందుకు ఈ వివరణ ఇచ్చారు. గతంలో ఓటర్ ఐడీ, ఇతర గుర్తింపు కార్డుల పౌరసత్వ అర్హతలపై కూడా ఇలాంటి చర్చలే జరిగాయి.
సాంకేతికతతో వేగవంతమైన సేవలు
ప్రస్తుతం దేశంలో పాస్పోర్ట్ జారీ ప్రక్రియను ప్రభుత్వం చాలా వేగవంతం చేసింది. అనేక ప్రాంతాల్లో కేవలం ఐదు పనిదినాల్లోనే పాస్పోర్ట్ దరఖాస్తులను పూర్తి చేస్తున్నారు. డిజిటల్ సంస్కరణల వల్ల దరఖాస్తుదారులు పాస్పోర్ట్ సేవా కేంద్రాలలో గడిపే సమయం 45 నిమిషాల కన్నా తక్కువకు పడిపోయింది. గత ఏడాది మే నెల నుండి కొత్తగా జారీ చేసే అన్ని పాస్పోర్ట్లలో చిప్లను అమరుస్తున్నారు. ఈ ఈ-పాస్పోర్ట్ల ద్వారా అంతర్జాతీయ సరిహద్దుల వద్ద భారతీయ ప్రయాణికులకు భద్రత పెరగడంతో పాటు నకిలీ పత్రాల నిరోధానికి వీలవుతుంది.
దేశవ్యాప్తంగా కేంద్రాల విస్తరణ
గత దశాబ్ద కాలంలో భారత పాస్పోర్ట్ సేవా కేంద్రాల నెట్వర్క్ ఆరు రెట్లు పెరిగింది. ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా 545 సేవా కేంద్రాలు పనిచేస్తున్నాయి. ప్రతి లోక్సభ నియోజకవర్గంలో కనీసం ఒక పాస్పోర్ట్ కేంద్రం ఉండేలా ప్రణాళికలు సిద్ధం చేశారు. కేవలం 30 జిల్లాల్లో మాత్రమే ప్రస్తుతం ఈ కేంద్రాలు అందుబాటులో లేవు. గిరిజన, దూరప్రాంతాల ప్రజల కోసం ప్రత్యేక మొబైల్ బృందాలను ఏర్పాటు చేసి గత ఏడాది దాదాపు మూడు లక్షల మందికి పాస్పోర్ట్లు అందజేశారు. ప్రస్తుతానికి దేశ జనాభాలో కేవలం పది శాతం మందికి మాత్రమే పాస్పోర్ట్ ఉంది.
అంతర్జాతీయ ప్రయాణాల సులభతరం
భారతదేశం ప్రపంచవ్యాప్తంగా 25 దేశాలతో 27 రకాల ప్రయాణ ఒప్పందాలను కుదుర్చుకుంది. వీటిలో బ్రిటన్, ఆస్ట్రేలియా, యూరోపియన్ యూనియన్ వంటి ప్రముఖ దేశాలు ఉన్నాయి. దీనివల్ల భారతీయ విద్యార్థులు, నిపుణులకు విదేశీ ప్రయాణాలు సులభతరం అవుతాయి. ప్రస్తుతం భారతీయ పాస్పోర్ట్ ఉన్నవారికి 27 దేశాలు వీసా లేని ప్రవేశాన్ని కల్పిస్తున్నాయి. మరో 47 దేశాలు వీసా ఆన్ అరైవల్ సదుపాయాన్ని, 66 దేశాలు ఈ-వీసా సదుపాయాన్ని అందిస్తున్నాయి. రాబోయే రోజుల్లో ప్రతి ఒక్కరికీ పాస్పోర్ట్ అందుబాటులోకి తీసుకురావడమే ప్రభుత్వ లక్ష్యం.
