రచన- శ్రీమతి ఏ. బాల సౌజన్య కుమారి, నంది అవార్డు గ్రహీత
ఆషాఢ బహుళ అమావాస్య రోజున జరుపుకునే శ్రీ చౌడేశ్వరి అమ్మవారి ఆవిర్భావ దినోత్సవం భక్తులలో అపారమైన భక్తి, విశ్వాసాన్ని నింపుతుంది. దేవాంగుల కులదైవంగా ప్రసిద్ధి చెందిన చౌడేశ్వరి అమ్మవారిని ఆదిపరాశక్తి, పార్వతీదేవి ఉగ్ర స్వరూపంగా ఆరాధిస్తారు. కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో “చౌడమ్మ తల్లి”గా కోట్లాది మంది భక్తులు పూజలు నిర్వహిస్తారు. అధర్మాన్ని అంతమొందించి ధర్మాన్ని స్థాపించేందుకు, గ్రామాలను, భక్తులను రక్షించేందుకు ఆమె అవతరించిందని పురాణ కథనాలు చెబుతున్నాయి. రాక్షస సంహారం నుంచి గ్రామ రక్షణ వరకు, పేద భక్తురాలి కోరిక తీర్చిన దయామయి తల్లిగా ఆమె మహిమలను వివిధ గాథలు వివరిస్తాయి. మంగళవారం, శుక్రవారం, అమావాస్య రోజుల్లో ప్రత్యేక పూజలు అందుకునే చౌడేశ్వరి అమ్మవారిని ఆరోగ్యం, సంతానం, వ్యాపారాభివృద్ధి, కుటుంబ శాంతి ప్రసాదించే శక్తి స్వరూపిణిగా భక్తులు విశ్వసిస్తారు. వేపచెట్టు కింద స్వయంభువుగా వెలసిన గ్రామదేవతగా, భక్తుల కష్టాలను తొలగించి ఆశీర్వాదాలు కురిపించే జగజ్జననిగా ఆమెకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఆవిర్భావ దినోత్సవం సందర్భంగా చౌడేశ్వరి అమ్మవారి చరిత్ర, పురాణ గాథలు, ఆధ్యాత్మిక విశిష్టతను తెలుసుకోవడం ప్రతి భక్తునికి మరింత భక్తి, విశ్వాసాన్ని పెంపొందించే ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని కలిగిస్తుంది.
చౌడేశ్వరి కథ.. దేవాంగుల కుల దేవత.. చౌడేశ్వరి (పార్వతీదేవి )
ఆషాడ బహుళ అమావాస్య
ఆవిర్భావ దినోత్సవం సందర్బంగా…
చౌడేశ్వరి అమ్మవారు శక్తి స్వరూపిణి. ముఖ్యంగా కర్ణాటక, ఆంధ్ర, తెలంగాణ ప్రాంతాల్లో “చౌడమ్మ తల్లి” గా పూజలు అందుకుంటుంది.
చౌడేశ్వరి ఎవరు?
చౌడేశ్వరి = చౌడి + ఈశ్వరి = “శక్తికి ఈశ్వరి”
ఆమె దుర్గాదేవి యొక్క ఉగ్ర రూపం. గ్రామాలను, రైతులను, ఆడవాళ్లను కాపాడే కులదైవం గా చాలా మంది నమ్ముతారు.
ప్రధాన కథ – చౌడేశ్వరి
పూర్వం ఒక ఊరిలో రాక్షసులు ప్రజలను చాలా హింసించేవారు. పంటలు నాశనం చేసేవారు, ఆడవాళ్లను బాధపెట్టేవారు.
ఊరి ప్రజలు అందరూ కలిసి అమ్మవారిని ప్రార్థించారు.
అప్పుడు పరాశక్తి చౌడేశ్వరి రూపంలో అవతరించింది.
ఆమె లక్షణాలు:
– చేతిలో త్రిశూలం, ఖడ్గం
– ఎర్ర చీర, నుదుట కుంకుమ
– సింహ వాహనం పై ఉంటుంది
ఆమె ఆ రాక్షసులను సంహరించి ఊరిని కాపాడింది. అప్పటి నుండి ప్రజలు ఆమెను “గ్రామ దేవత” గా పూజించడం మొదలుపెట్టారు. ప్రసిద్ధ కథ – “భక్తురాలి కథ”
ఒక పేద భక్తురాలు ప్రతి రోజు చౌడమ్మ గుడికి వెళ్లి పూలు, కుంకుమ సమర్పించేది. ఒకసారి ఊరిలో కరువు వచ్చింది.
ఆ భక్తురాలు “అమ్మా నీవే దిక్కు” అని 41 రోజులు ఉపవాసం చేసింది.
41వ రోజు చౌడేశ్వరి కలలో కనిపించి “రేపు ఉదయం నీ ఇంటి ముందు కుండ నిండా ధాన్యం ఉంటుంది” అని చెప్పింది.
మరుసటి రోజు నిజంగానే ధాన్యం దొరికింది. అప్పటి నుండి “కోరిన కోర్కెలు తీర్చే తల్లి” అని పేరు వచ్చింది.
చౌడేశ్వరి పూజ ప్రత్యేకతలు
– రోజు: మంగళవారం, శుక్రవారం, అమావాస్య
– నైవేద్యం: పొంగల్, పులిహోర, కుంకుమ, గాజులు, చీర
– ప్రసాదం: చౌడమ్మ తల్లి గుడిలో “కుంకుమ ప్రసాదం” చాలా పవిత్రం
– ప్రార్థన: “ఓం శ్రీ చౌడేశ్వర్యై నమః”
ఆమెను మొక్కితే ఆరోగ్యం, సంతానం, వ్యాపారం, గృహ శాంతి కలుగుతుందని నమ్మకం.
“చీకటిని పోగొట్టి, ఊరికి వెలుగు ఇచ్చే తల్లి – శ్రీ చౌడేశ్వరి”
చౌడేశ్వరి అమ్మవారి ఆవిర్భావానికి సంబంధించి 2-3 ప్రసిద్ధ కథలు ఉన్నాయి:
శక్తి ఆవిర్భావ కథ
పూర్వం దుర్గముడు అనే రాక్షసుడు లోకాలను హింసిస్తున్నాడు. దేవతలందరూ కలిసి ఆదిపరాశక్తిని ప్రార్థించారు.
అప్పుడు పరాశక్తి “చౌడేశ్వరి” రూపంలో ఆవిర్భవించింది.
“చౌ” అంటే “నాలుగు” – నాలుగు దిక్కులను, నాలుగు వేదాలను కాపాడే తల్లి కాబట్టి “చౌడేశ్వరి” అని పేరు వచ్చింది.
ఆమె త్రిశూలంతో దుర్గముడిని సంహరించి ధర్మాన్ని నిలబెట్టిందిm
గ్రామ రక్షణ కోసం ఆవిర్భావం*
ఒకసారి ఒక గ్రామంలో కరువు, రోగాలు, రాక్షసుల బాధలు ఎక్కువయ్యాయి.
ఊరి పెద్దలు 7 రోజులు యాగం చేసి అమ్మవారిని వేడుకున్నారు.
8వ రోజు తెల్లవారుజామున వేప చెట్టు కింద స్వయంభూగా విగ్రహం ప్రత్యక్షమైంది.
ఆమె నుదుట కుంకుమ, చేతిలో ఆయుధాలు, చుట్టూ తేజస్సు.
ఆ రోజు నుండే ఆమెను “గ్రామ చౌడేశ్వరి” గా పూజించడం మొదలైంది.
అందుకే చాలా ఊర్లలో చౌడేశ్వరి గుళ్లు వేప చెట్టు కిందే ఉంటాయి.
పార్వతి అవతార కథ
శివపురాణం ప్రకారం – పార్వతీదేవి భక్తులను కాపాడడానికి “ఉగ్ర చండీ” రూపం ధరించింది.
ఆ రూపానికే “చౌడేశ్వరి” అని పేరు.
“చండ” + “ఈశ్వరి” = చౌడేశ్వరి
నందవరం చౌడేశ్వరి దేవి ఆలయం
స్వయంభూ:
చాలా చౌడేశ్వరి గుళ్లలో విగ్రహం స్వయంగా వెలిసింది అంటారు
2. కులదైవం: దేవాంగ,కాపు, బలిజ, రెడ్డి, గౌడ కులాల వారికి కులదైవంగా పూజ
3. శక్తి పీఠం: ఆమెను “సప్త మాతృకలలో” ఒకరిగా కూడా భావిస్తారు
“అధర్మం పెరిగినప్పుడు, భక్తుల రక్షణ కోసం ఆదిశక్తి చౌడేశ్వరిగా ఆవిర్భవించింది”
వ్రాసిన వారు
శ్రీమతి ఏ. బాల సౌజన్య కుమారి, నంది అవార్డు గ్రహీత
తెలుగు ఆచార్యులు, ప్రవచన కర్త ఆధ్యాత్మిక వేత్త, అనకాపల్లి.
