కరెన్సీపై బ్రిక్స్లో భారత్ క్లారిటీ
చెల్లింపులే అసలు లక్ష్యమని వెల్లడి
2026 బ్రిక్స్ సదస్సుకు భారత్ ఆతిథ్యం ఇస్తున్న వేళ డాలర్ను పూర్తిగా పక్కన పెట్టే విషయంలో భారత్ స్పష్టమైన వైఖరితో ఉంది. చైనా, రష్యా డీ-డాలరైజేషన్ను వ్యూహాత్మక లక్ష్యంగా ముందుకు తీసుకెళ్తున్నాయి. బ్రెజిల్ అధ్యక్షుడు లూలా కూడా దీనిపై బలంగా మాట్లాడుతున్నారు. అయితే భారత్ మాత్రం డాలర్కు ప్రత్యామ్నాయంగా ఒకే బ్రిక్స్ కరెన్సీ తీసుకురావాలన్న ఆలోచనకు దూరంగా ఉంటోంది. విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ ఇప్పటికే స్పష్టం చేసినట్టుగా డాలర్ను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం భారత ఆర్థిక, రాజకీయ, వ్యూహాత్మక విధానంలో భాగం కాదు. దీనికి ప్రధాన కారణం బ్రిక్స్లోని దేశాల మధ్య ఆర్థిక, రాజకీయ పరిస్థితుల్లో ఉన్న భారీ తేడాలు. ఒకే కరెన్సీకి అవసరమైన ఏకీకృత ఆర్థిక విధానం, బడ్జెట్ నియంత్రణ, రాజకీయ సమన్వయం ఈ కూటమిలో ప్రస్తుతం లేవు. అందుకే భారత్ డాలర్ స్థానంలో కొత్త కరెన్సీ కంటే, అవసరమైన చోట స్థానిక కరెన్సీల వినియోగంపై దృష్టి పెడుతోంది.
సీబీడీసీతో చెల్లింపుల కొత్త మార్గం
భారత్ అసలు ముందుకు తీసుకెళ్తున్న ప్రతిపాదన ఇక్కడే కీలకంగా మారుతోంది. బ్రిక్స్ దేశాల సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీలను అనుసంధానం చేసే ప్రతిపాదనను ఆర్బీఐ సూచించింది. ఇది బ్రిక్స్ నేతల ముందుకు అధికారికంగా వెళ్లే తొలి ప్రతిపాదనగా మారే అవకాశం ఉంది. 2025 రియో సదస్సులో బ్రిక్స్ చెల్లింపు వ్యవస్థల మధ్య అనుసంధానాన్ని పెంచాలని నిర్ణయించిన నేపథ్యంలో ఇప్పుడు భారత్ దానిని ఆచరణాత్మక దిశగా తీసుకెళ్లాలని చూస్తోంది. దీని లక్ష్యం సరిహద్దు చెల్లింపుల ఖర్చు తగ్గించడం, లావాదేవీల వేగం పెంచడం, వాణిజ్యం, పర్యాటక చెల్లింపులను సులభతరం చేయడం. అయితే సాంకేతిక ప్రమాణాలు, పాలనా విధానం, భద్రతా నిబంధనలు, దేశాల మధ్య వాణిజ్య అసమతుల్యత వంటి సమస్యలు ఉన్నాయి. రష్యాతో రూపాయి చెల్లింపుల విషయంలో భారత్ గతంలో ఎదుర్కొన్న ఇబ్బందులే దీనికి ఉదాహరణ. రష్యా వద్ద భారీగా రూపాయి నిల్వలు పేరుకుపోయి వాటిని వినియోగించడం కష్టమైంది. అందుకే సెంట్రల్ బ్యాంకుల కరెన్సీ స్వాప్ ఒప్పందాలు వంటి వ్యవస్థలు కూడా అవసరం కానున్నాయి.
రూ.226 బిలియన్ లోటే అసలు సమస్య
బ్రిక్స్ కరెన్సీ చర్చకు అతిపెద్ద అడ్డంకి సాంకేతికత కాదు.. వాణిజ్య అసమతుల్యత. బ్రిక్స్ దేశాలతో భారత్ వాణిజ్య లోటు 226 బిలియన్ డాలర్లను దాటింది. అంటే భారత్ ఆ కూటమి నుంచి కొనుగోలు చేసేది ఎక్కువ, అమ్మేది తక్కువ. ఇలాంటి పరిస్థితిలో స్థానిక కరెన్సీల్లోనే వాణిజ్యం చేస్తే మరో దేశ కరెన్సీ నిల్వలు పేరుకుపోయే ప్రమాదం ఉంటుంది. కేవలం డాలర్ను రూపాయి, యువాన్తో మార్చడం వల్ల అసలు సమస్య పరిష్కారం కాదు. అందుకే భారత్ అనుసరిస్తున్నది ‘ఒకే ప్రత్యామ్నాయ కరెన్సీ’ విధానం కాదు.. పొరలుగా పనిచేసే చెల్లింపు వ్యూహం. డాలర్ సమర్థవంతంగా ఉన్న చోట దానినే ఉపయోగించడం, సాధ్యమైన చోట స్థానిక కరెన్సీ లావాదేవీలు పెంచడం, స్వాప్ లైన్లతో లిక్విడిటీ సమస్యలను ఎదుర్కోవడం, ఎంపిక చేసిన మార్గాల్లో సీబీడీసీ అనుసంధానాన్ని పరీక్షించడం భారత్ వ్యూహంగా కనిపిస్తోంది. అమెరికాతో క్వాడ్, జీ7 సంబంధాలను కొనసాగిస్తూ బ్రిక్స్లోనూ తన ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవాల్సిన పరిస్థితి భారత్కు ఉంది. అందుకే ఢిల్లీ లక్ష్యం డాలర్ను చంపడం కాదు.. చెల్లింపుల వ్యవస్థను చౌకగా, వేగంగా, బలంగా మార్చడం. బ్రిక్స్ కరెన్సీ కల ఇప్పటికి చర్చగానే ఉండొచ్చు. భారత్ మాత్రం దానికి బదులు పనిచేసే డిజిటల్ మార్గాన్ని ఎంచుకుంటోంది.
#BRICS #BRICSCurrency #IndiaBRICS #DigitalCurrency #CBDC #RBI #DigitalRupee #Dedollarization #LocalCurrency #BRICSPayments #CrossBorderPayments #USdollar #IndiaRussia #BRICS2026 #GlobalEconomy
