ఒక ఇంట్లో ఇద్దరు కలిసి జీవిస్తున్నారు. చుట్టుపక్కల వారికి వాళ్లు భార్యాభర్తల్లాగే కనిపిస్తారు. కానీ చట్టం ముందు మాత్రం వారి బంధానికి పేరు లేదు. ఆ పేరు లేకపోవడమే కొన్నిసార్లు మహిళకు పెద్ద బలహీనతగా మారింది. ప్రేమతో మొదలైన సహజీవనం వేధింపులు, మానసిక హింస, శారీరక దౌర్జన్యంగా మారినప్పుడు న్యాయం కోసం తలుపు తట్టినా, “పెళ్లి కాలేదు” అనే ఒక్క మాటే అడ్డుగోడగా నిలిచేది. ఇప్పుడు ఆ పరిస్థితిని దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం మార్చింది. వివాహ స్వరూపంలో ఉన్న లివ్-ఇన్ సంబంధాల్లో మహిళలు కూడా చట్టపరమైన రక్షణకు అర్హులేనని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. భార్యకు లభించే రక్షణ, అలాంటి సహజీవనంలో ఉన్న మహిళకూ వర్తిస్తుందని చారిత్రక తీర్పు ఇచ్చింది. సంబంధానికి పేరు కంటే, అందులోని బాధ, వేధింపులు, సమానత్వ హక్కులే ముఖ్యమని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తేల్చిచెప్పింది. మహిళల భద్రత విషయంలో ఇది కీలక మలుపుగా, చట్టం మారుతున్న సమాజాన్ని అర్థం చేసుకుంటోందనే సంకేతంగా ఈ తీర్పు నిలిచింది.
లివ్-ఇన్ సంబంధంలో ఉన్న మహిళలకు కూడా క్రూరత్వం, వేధింపుల నుంచి చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించాలని సుప్రీంకోర్టు కీలక తీర్పు ఇచ్చింది. వివాహ బంధాన్ని పోలిన లివ్-ఇన్ సంబంధాల్లో ఉన్న మహిళలకు కూడా ఐపీసీ సెక్షన్ 498ఏ వర్తిస్తుందని స్పష్టం చేసింది. ఈ తీర్పుతో లివ్-ఇన్ సంబంధాల్లో వేధింపులు ఎదుర్కొనే మహిళలకు న్యాయపరంగా కొత్త భరోసా లభించింది.
ఎలాంటి లివ్-ఇన్కు వర్తిస్తుంది?
జస్టిస్ నోంగ్మీకాపమ్ కోటిశ్వర్ సింగ్, జస్టిస్ సంజయ్ కరోల్లతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ తీర్పు ఇచ్చింది. పెళ్లి చేసుకోవాలనే ఉద్దేశంతో భార్యాభర్తల్లా కలిసి జీవిస్తున్న సంబంధాలకు మాత్రమే ఈ రక్షణ వర్తిస్తుందని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ప్రతి లివ్-ఇన్ సంబంధానికి ఈ చట్టం స్వయంచాలకంగా వర్తించదని తెలిపింది. చట్టబద్ధంగా వివాహం చేసుకున్న మహిళకు రక్షణ ఉండి, వివాహ స్వరూపం ఉన్న లివ్-ఇన్ సంబంధంలో ఉన్న మహిళకు అదే రక్షణ లేకపోవడం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14కు విరుద్ధమని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది. సమానత్వ హక్కును ఇది ఉల్లంఘిస్తుందని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది. మహిళల రక్షణ విషయంలో వివాహం ఒక్కటే ప్రమాణంగా చూడలేమని స్పష్టం చేసింది.
498ఏ ఉద్దేశం ఏమిటి?
ఐపీసీ సెక్షన్ 498ఏ ప్రధాన ఉద్దేశం భర్త లేదా అత్తింటి వారి వేధింపుల నుంచి మహిళలను కాపాడటమేనని కోర్టు గుర్తు చేసింది. మానసిక, శారీరక హింసకు గురిచేయడం, ఆత్మహత్యకు ప్రేరేపించే విధంగా ప్రవర్తించడం వంటి చర్యలను అరికట్టడమే ఈ చట్ట లక్ష్యమని పేర్కొంది. అలాంటి వేధింపులు వివాహం తర్వాత మాత్రమే జరుగుతాయని భావించడం సరైనది కాదని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. ఈ కేసులో కర్ణాటక హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది. లివ్-ఇన్ సంబంధం కారణంగా 498ఏ కేసును రద్దు చేయాలని కోరిన వ్యక్తి అభ్యర్థనను హైకోర్టు తిరస్కరించింది. అదే నిర్ణయాన్ని సుప్రీంకోర్టు కూడా సమర్థిస్తూ, మహిళల రక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది.
మహిళల హక్కులకు కొత్త భరోసా
ఈ తీర్పు లివ్-ఇన్ సంబంధాల్లో ఉన్న మహిళల హక్కులను మరింత బలోపేతం చేస్తుందని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. సంబంధం నిజంగా వివాహ స్వరూపంలో ఉందా, పెళ్లి చేసుకోవాలనే ఉద్దేశం ఉందా అనే అంశాలను కోర్టులు పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకుంటాయి. కుటుంబ హింస, వేధింపుల నుంచి మహిళలకు సమాన రక్షణ కల్పించాలనే రాజ్యాంగ స్ఫూర్తిని ఈ తీర్పు మరింత బలపరిచిందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
#SupremeCourt #LiveInRelationship #498A #WomenRights #LegalProtection #SupremeCourtVerdict #LiveInPartners #BNSSection85 #IPC498A #WomenSafety #IndianLaw #DomesticViolence #LegalRights #IndiaNews #BreakingNews
