టాటాలు చేసిన నేరమేంటి? కెన్యా ఎందుకు బహిష్కరించింది?

మగాడి గనులపై రూటో కఠిన నిర్ణయం.
వందేళ్ల వ్యాపారాలకు ఒక్క దెబ్బతో షాక్.

కెన్యాలో టాటా గ్రూప్‌కు భారీ ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. టాటా కెమికల్స్‌ ఆధీనంలోని లేక్‌ మగాడి సోడా యాష్‌ కార్యకలాపాలను నిలిపివేయాలని కెన్యా ప్రభుత్వం ఆదేశించడంతో వివాదం ముదిరింది. కజియాడో కౌంటీలోని ఈ ప్లాంట్‌ 1911 నుంచి పనిచేస్తోంది. 2005లో టాటా కెమికల్స్‌ దీనిని సొంతం చేసుకుంది. ప్రపంచంలో ప్రముఖ సోడా యాష్‌ ఉత్పత్తిదారుల్లో ఒకటైన టాటాకు ఆఫ్రికాలో ఈ యూనిట్‌ కీలకమైనది. గ్లాస్‌, డిటర్జెంట్లు, ఇతర పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల తయారీలో సోడా యాష్‌ కీలక ముడిపదార్థం. ప్లాంట్‌ ఉత్పత్తిలో 90 శాతానికి పైగా ఎగుమతులకే వెళ్తుంది. సుమారు 537 మంది ఉద్యోగుల్లో 99.6 శాతం మంది కెన్యన్లే. అయినా స్థానికులకు తగిన ఉద్యోగాలు, ఆర్థిక ప్రయోజనాలు దక్కడం లేదని అధ్యక్షుడు విలియం రూటో తీవ్రంగా విమర్శించారు. సెప్టెంబర్‌ 3న కజియాడోలో జరిగిన సభలో టాటా కెమికల్స్‌ను “ప్యాక్‌ అప్‌ చేసి వెళ్లిపోవాలని” ఆదేశించినట్లు రూటో ప్రకటించారు. మగాడి సహజ వనరులపై కొత్త పెట్టుబడిదారులకు అవకాశం కల్పిస్తామని చెప్పారు.

నిబంధనల ఉల్లంఘనలే అసలు కారణమా?

ఈ వివాదం ఒక్కరోజులో మొదలైనది కాదు. జూలైలోనే కెన్యా మైనింగ్‌ శాఖ టాటా కెమికల్స్‌ మగాడి కార్యకలాపాలను నిలిపివేయాలని ఆదేశించింది. రాయల్టీ చెల్లింపులు, ఎగుమతి నివేదికలు, స్థానిక విలువ జోడింపు, పర్యావరణ నిబంధనలు, స్థానిక ఉపాధి, కమ్యూనిటీ డెవలప్‌మెంట్‌ ఒప్పందం వంటి అంశాల్లో లోపాలున్నాయని ప్రభుత్వం ఆరోపించింది. కజియాడో కౌంటీతో భూమి పన్నుల వివాదం కూడా ఉన్నట్లు పేర్కొంది. టాటా కెమికల్స్‌ మాత్రం తాము అవసరమైన నిబంధనలన్నింటినీ పాటిస్తున్నామని స్పష్టం చేసింది. ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా కెన్యా హైకోర్టును ఆశ్రయించింది. తమ వివరణ ఇచ్చేందుకు, లోపాలను సరిదిద్దుకునేందుకు తగిన అవకాశం ఇవ్వకుండానే కార్యకలాపాలను నిలిపివేశారని కంపెనీ వాదించింది. ఆగస్టు 11న ప్రభుత్వం కోరిన సమాచారం, నివేదికలు, పత్రాలన్నింటినీ సమర్పించినట్లు టాటా కెమికల్స్‌ భారత స్టాక్‌ ఎక్స్ఛేంజీలకు తెలిపింది. ప్రస్తుతం కార్యకలాపాలు నిలిచిపోయాయి. కంపెనీ సమర్పించిన వివరాలను కెన్యా ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది. కోర్టు తీర్పు కూడా ఇంకా రావాల్సి ఉంది.

టాటా వెనక్కి వెళ్తుందా?

అయితే ఈ వ్యవహారం ఇప్పుడు కేవలం నియంత్రణ నిబంధనల వివాదంగా మిగలలేదు. కెన్యా సహజ వనరులపై స్థానికులకు ఎక్కువ ప్రయోజనం దక్కాలన్న రాజకీయ డిమాండ్‌గా మారింది. మగాడి ప్రాంతంలో దాదాపు 40 వేల మంది ప్రజలకు నీరు, వైద్యం, విద్య, ఉపాధి, మౌలిక వసతుల విషయంలో టాటా కెమికల్స్‌ సహాయం చేస్తోందని కంపెనీ చెబుతోంది. స్థానిక జనాభాలో సుమారు 64 శాతం మంది కంపెనీ అందించే నీటిపై ఆధారపడుతున్నారని కూడా పేర్కొంది. మరోవైపు టాటా కార్యకలాపాలను మూసివేయడం వల్ల ఉద్యోగాలు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని కెన్యాలోని కొందరు రాజకీయ నాయకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అయినా రూటో వెనక్కి తగ్గడం లేదు. కొత్త ఒప్పందాన్ని ప్రకటించి, ముడి ఖనిజాన్ని బయటకు పంపకుండా కెన్యాలోనే ప్రాసెసింగ్‌, తయారీ కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేసే సంస్థలకు అవకాశం ఇస్తామని ఆయన స్పష్టం చేశారు. అంటే టాటాకు ఇది కేవలం ఒక ప్లాంట్‌ను కాపాడుకునే పోరాటం కాదు; ఆఫ్రికాలో భారత కంపెనీల పెట్టుబడులకు ఎదురవుతున్న కొత్త పరీక్ష. కెన్యాకు ఇది సహజ వనరులపై స్థానిక హక్కుల ప్రశ్న. కోర్టు తీర్పు, ప్రభుత్వ తదుపరి నిర్ణయమే మగాడిలో టాటా భవిష్యత్తును తేల్చనుంది.

#TataChemicals #TataGroup #TataChemicalsKenya #LakeMagadi #MagadiSodaAsh #Kenya #WilliamRuto #KenyaMining #TataKenya #KenyaMiningDispute #SodaAsh #LakeMagadiDispute #KenyaNaturalResources #MiningRegulations #RoyaltyDispute #EnvironmentalCompliance #LocalEmployment #KenyaHighCourt #TataAfrica #IndiaKenyaRelations #BusinessNews #GlobalBusiness